داغ و اسکار جوانی دانه؛ علتها، انواع و روشهای تداوی
جوانی دانه اگر شدید باشد، دستکاری شود یا بهموقع تداوی نگردد، میتواند باعث لکه، داغ و اسکارهای پایدار شود. در این مقاله با عوامل ایجادکننده، اشکال مختلف اسکار و روشهای تداوی آن آشنا میشوید.
انتخاب روش تداوی اسکار باید بر اساس نوع اسکار، رنگ جلد، شدت مشکل و توقعات مریض انجام شود.
جوانی دانه مرضی است که در بسیاری از واقعات با گذشت زمان بهتر میشود و اکثراً بعد از سن ۲۰ الی ۲۵ سالگی رو به بهبودی میرود. با آنهم، در واقعات نادر میتواند تا سنین بالاتر نیز دوام کند. اگر جوانی دانه بهموقع و درست تداوی نگردد، در بسیاری از مریضان سبب ایجاد لکه، داغ یا اسکار میشود؛ مشکلی که از نظر زیبایی، روانی و اعتماد به نفس برای مریض آزاردهنده است.
بهترین راه پیشگیری از اسکار جوانی دانه، تداوی زودهنگام آکنه فعال، خودداری از دستکاری دانهها و مراجعه به متخصص جلدی است.
علتهای بهوجود آمدن داغ یا لکه جوانی دانه
عواملی که سبب ایجاد لکه، داغ یا اسکار جوانی دانه نزد مریضان میگردد، شامل موارد ذیل است:
- جوانی دانه بسیار شدید که تداوی نگردیده باشد.
- دستکاری جوانی دانه؛ مانند کندن، فشار دادن یا ترکاندن دانهها.
- نداشتن حفظالصحه خوب و منتن شدن بخارهای جوانی دانه.
- اشکال شدید جوانی دانه مانند جوانی دانه نودولو سیستیک، کانگلوباتا، جوانی دانه گرام منفی و جوانی دانه اکسکوری.
- تداویهای غلط توسط اشخاص غیرمسلکی، کشیدن جوانی دانه و مداخلههای نادرست.
- جلد تیره؛ در اشخاص دارای جلد تیره احتمال ایجاد لکه بعد از التهاب بیشتر میباشد.
- ارثیت؛ بعضی اشخاص از نظر ارثی مستعد ایجاد اسکار میباشند.
برای نشر نهایی، بهتر است این تصویر با عکس اختصاصی کلینیک یا تصویر دارای جواز استفاده جایگزین شود.
اشکال داغ یا لکه جوانی دانه
لکههای هموار
این لکهها اکثراً به رنگ قهوهای یا نصواری تیره دیده میشوند و بیشتر نزد اشخاص دارای جلد تیره یا کسانی که زیاد در معرض شعاع آفتاب قرار میگیرند، مشاهده میگردند. قابل یادآوری است که بعضی ادویههایی که در تداوی جوانی دانه استفاده میشود، حساسیت جلد را در مقابل آفتاب افزایش میدهد. مواجه شدن با شعاع آفتاب میتواند باعث التهاب و ایجاد لکههای بعد از التهاب گردد. این لکهها اکثراً موقتی بوده و با گذشت زمان بهتر میشوند.
اسکارهای فرورفته
این نوع اسکار اکثراً در اثر التهاب شدید یا دستکاری جوانی دانه بهوجود میآید. اسکارهای فرورفته به اشکال مختلف مانند Boxcar scar، Icepick scar و Rolling scar دیده میشوند. این اسکارها معمولاً در اثر التهاب جلد و سپس اتروفی یا ضمور جلد ایجاد میگردند و در روی عدم تداوی بهطور دوامدار باقی میمانند. تداویهای دوایی معمولاً برای از بین بردن آنها کافی نیست، اما با پروسیجرهای مختلف قابل بهبود میباشند.
داغها یا اسکارهای برجسته جوانی دانه
اگرچه این نوع اسکار بعد از جوانی دانه کمتر دیده میشود، اما در روی موجودیت میتواند بسیار بدشکل بوده و تداوی آن دشوار باشد. این نوع اسکار به دو شکل دیده میشود: اسکار هایپرتروفیک که صرف در محل جوانی دانه ایجاد شده و کمی برجسته است، و کیلوید که نسبت به محل بخار بیشتر رشد میکند و گاهی با خارش و سوزش همراه میباشد. برداشتن کیلوید با عمل جراحی میتواند باعث بدتر شدن یا بزرگتر شدن کیلوید گردد.
تداوی داغ یا اسکار جوانی دانه
تداوی جای یا داغ جوانی دانه یک چالش بزرگ است و اکثراً به تداویهای معمولی جواب کامل نمیدهد. روش مناسب تداوی باید بر اساس نوع اسکار، عمق ضایعه، رنگ جلد، توقعات مریض، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و تجربه متخصص انتخاب گردد.
در این روش، اسیدهای مختلف با غلظتهای مشخص توسط متخصص جلدی روی جلد تطبیق میشود تا طبقات سطحی یا عمیقتر جلد بهروی کنترلشده جدا گردد.
با ماشین مخصوص، طبقات سطحی جلد برداشته میشود تا سطح جلد هموارتر گردد. انجام آن نیاز به متخصص ماهر و باتجربه دارد.
با وسیله مخصوص دارای سوزنهای کوچک انجام میشود و با تحریک تولید کولاژن، به بلند شدن اسکارهای فرورفته کمک میکند.
با زرق مواد محرک تولید کولاژن توسط میزوگن انجام میشود و میتواند در بهبود کیفیت جلد کمککننده باشد.
در اسکارهای فرورفته، توسط متخصص جلدی و با سوزنهای مخصوص انجام میشود تا بندهای فایبروتیک زیر اسکار آزاد گردد.
در بعضی اسکارهای عمیق، داغ فرورفته برداشته شده و در روی ضرورت با جلد سالم، معمولاً از عقب گوش، جایگزین میگردد.
با لیزرهای مختلف مانند فراکشنل، اربیم یا سایر تکنالوژیها انجام میشود. در داغهای برجسته گاهی از لیزرهای خاص مانند PDL استفاده میگردد.
در برخی اسکارهای فرورفته برای نتیجه فوری استفاده میشود، اما اثر آن موقتی بوده و معمولاً بعد از ۹ ماه تا یک سال کاهش مییابد.
زرق ستروئید برای اسکار برجسته و کیلوید
زرق ستروئید در واقعات اسکارهای برجسته و کیلوید استطباب دارد. این روش باید توسط متخصص و با دوز مناسب انجام شود، زیرا زرق نادرست میتواند باعث عوارضی مانند نازک شدن جلد یا تغییر رنگ جلد گردد.
داغ و اسکار جوانی دانه یک مشکل قابل بهبود است، اما انتخاب روش درست نیاز به معاینه دقیق دارد. در بسیاری موارد، ترکیب چند روش مانند سبسیژن، میکرونیدلینگ، لیزر، پیلینگ یا فیلر میتواند نتیجه بهتر ایجاد کند.
پرسشهای رایج درباره اسکار جوانی دانه
لکههای سطحی بعد از التهاب ممکن است با گذشت زمان بهتر شوند، اما اسکارهای فرورفته یا برجسته معمولاً بدون پروسیجر بهطور کامل از بین نمیروند.
بهترین تداوی به نوع اسکار بستگی دارد. برای بعضی مریضان سبسیژن مناسب است، برای برخی لیزر یا میکرونیدلینگ و در برخی موارد ترکیب چند روش نتیجه بهتر میدهد.
بلی. فشار دادن، کندن یا ترکاندن دانهها یکی از علتهای مهم ایجاد لکه و اسکار جوانی دانه است.
برای ارزیابی نوع اسکار خود مشوره تخصصی بگیرید
برای انتخاب روش مناسب تداوی داغ جوانی دانه، معاینه حضوری توسط متخصص جلدی بهترین تصمیم است.
