راهنمای تخصصی بیماریهای جلدی
شپش (Pediculosis)؛ شناخت، علائم و روشهای تداوی
شپش انسانی حشرات بدون بال و مکنده خون هستند که از هزاران سال پیش انسانها را مورد تهاجم قرار دادهاند. این انگلها حتی در شرایط زندگی مدرن نیز شایع بوده و سالانه صدها میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر میکنند. شپشها دارای شش پا و ۱ تا ۴ میلیمتر طول بوده و رنگ آنها از خاکی تا سرخ متغیر است.
انسانها توسط دو گونه اصلی شپش مورد تهاجم قرار میگیرند: Pediculus humanus و Pthirus pubis. وقتی این حشرات خون میمکند، مواد مخرشی را به جلد تزریق میکنند که سبب ایجاد پپولهای خارشدار میشود.
۱. شپش سر (Pediculus capitis)
این یکی از معمولترین بیماریهای دوران طفولیت است. شپش سر در اثر تماس مستقیم یا غیرمستقیم (کلاه، برس، شانه) منتقل میشود. طول عمر شپش سر معمولاً ۴۰ روز است و جنس ماده قادر به گذاشتن حدود ۳۰۰ تخم (روزانه ۷ تا ۱۰ عدد) میباشد.
علائم بالینی:
- خارش شدید در ناحیه خلف عنق و اطراف گوشها.
- پپولهای احمراری با نقطه مرکزی خونریزیدهنده.
- عوارض ناشی از خارش طولانی: زردزخم (Impetigo)، اکزیما و تورم غدد لنفاوی عنق.
تداوی:
۲. شپش عانه (Crabs)
این نوع شپش عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل میشود، اما استفاده از حمامهای عمومی یا بستر مشترک نیز میتواند عامل انتقال باشد. شپش عانه دارای جسم مدور و چنگکهای مخصوصی است که به آن اجازه میدهد به موهای ناحیه تناسلی محکم بچسبد.
۳. شپش بدن (Pediculosis corporis)
این شپشها معمولاً در درز لباسها جای گرفته و تخمگذاری میکنند و فقط برای تغذیه به سطح جلد میآیند. این نوع شپش در نزد اشخاص با وضعیت بهداشتی پایین یا افراد ولگرد دیده میشود.
داکتر محمد عارف عابد
متخصص امراض جلدی و زیبایی | شفاخانه جلدی اروین