لکه های صورت چیست؟ علت، تشخیص و تداوی لکه صورت

داکتر محمد عارف عابد

متخصص جلدی و زهروی

تماس از طریق واتساپ

لکه های صورت یا ملاسما عبارت از ایجاد لکه های قهوه یی تا قهوه یی تیره در جلد صورت میباشد.
این لکه ها معمولاً در قسمت های صورت که بیشتر به شعاع آفتاب معروض میگردند دیده میشوند؛ مانند گونه ها،
پیشانی، بینی، زنخ و لب بالا.

لکه های صورت چرا بوجود میایند؟

علت دقیق ایجاد لکه های صورت همیشه معلوم نیست، اما عوامل مختلف میتوانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.
در بسیاری موارد، شعاع آفتاب مهمترین عامل تحریک کننده و تیره کننده لکه ها میباشد.

• معروض شدن به شعاع آفتاب
• حاملگی
• مصرف ادویه ضد حاملگی
• استعمال مواد آرایشی بی کیفیت
• تغییرات هورمونی
• ارثیت و سابقه فامیلی
• جلد تیره یا گندمی

آیا لکه صورت ارثی میباشد؟

بلی، شواهد زیادی نشان میدهد که ارثیت میتواند در ایجاد لکه های صورت نقش داشته باشد. اگر در یک فامیل چند نفر
به لکه صورت دچار باشند، احتمال مبتلا شدن سایر اعضای فامیل نیز بیشتر میگردد. با آنهم، شعاع آفتاب نقش بسیار
مهم محیطی داشته و میتواند باعث شروع، تشدید یا عود دوباره لکه ها شود.

لکه های صورت چگونه به نظر میرسند؟

لکه های صورت معمولاً به شکل لکه های قهوه یی روشن تا قهوه یی تیره و گاهی نزدیک به سیاه دیده میشوند.
این لکه ها بیشتر در گونه ها، بالای بینی، پیشانی، زنخ و اطراف لب بالا ظاهر میگردند و معمولاً شکل غیر منظم دارند.

لکه های صورت چگونه تشخیص داده میشود؟

متخصص جلدی معمولاً میتواند لکه های صورت را با معاینه فزیکی و مشاهده مستقیم تشخیص دهد. با این حال، لازم است
لکه صورت از سایر حالات مشابه مانند نسکک، لکه های بعد از التهاب، لکه های پیری و بعضی مشکلات رنگدانه یی دیگر
تفریق گردد. در بعضی حالات، از چراغ مخصوص بنام Wood Lamp برای تشخیص عمق لکه و انتخاب طریقه
مناسب تداوی استفاده میشود.

چطور میتوان از ایجاد لکه های صورت جلوگیری نمود؟

در بسیاری حالات، وقایه کامل ممکن نیست، اما محافظت منظم جلد از شعاع آفتاب نقش بسیار مهم در جلوگیری از ایجاد،
تیره شدن و عود لکه های صورت دارد.

• استعمال منظم ضد آفتاب مناسب
• استفاده از کلاه و عینک آفتابی
• خودداری از قرار گرفتن طولانی در آفتاب
• پرهیز از کریم ها و مواد آرایشی بی کیفیت
• مشوره با متخصص جلدی قبل از استعمال کریم های روشن کننده

آیا تمام انواع لکه ها با تداوی بهبود میابد؟

لکه های صورت از نظر عمق به سه نوع تقسیم میگردند: سطحی، عمیق و مختلط. لکه های سطحی معمولاً با تداوی دوایی
پاسخ بهتر میدهند. لکه های عمیق ممکن است با کریم های روشن کننده کاملاً از بین نروند، اما با روش های دیگر مانند
لایه برداری، لیزر، آی پی ال و مزوتراپی میتوانند روشنتر شوند. لکه های مختلط نیز ممکن است کاهش یابند، اما در
بعضی مریضان به تداوی طولانی و نگهدارنده نیاز دارند.

چرا لکه های صورت بعد از گذشت زمان دوباره عود میکند؟

عود دوباره لکه های صورت معمولاً به علت معروض شدن دوباره به شعاع آفتاب، حاملگی، تغییرات هورمونی و مصرف ادویه
خوراکی ضد حاملگی رخ میدهد. بعد از بهبود لکه ها، استعمال ضد آفتاب و دواهای نگهدارنده برای مدت مشخص میتواند از
عود دوباره آن جلوگیری کند.

لکه های صورت چگونه تداوی میگردند؟

۱. استفاده از کریم های روشن کننده

در بسیاری حالات، لکه های صورت با استعمال کریم های روشن کننده تحت نظر متخصص جلدی بهتر میشوند. این کریم ها
ممکن است حاوی مواد فعال مانند هایدروکینون، اربوتین، کوجیک اسید، تریتینویین و سایر مواد کاهش دهنده رنگدانه
باشند. این دواها باعث کاهش تولید رنگ جلد توسط حجرات رنگ ساز میگردند.

۲. لایه برداری کیمیاوی

در لکه هایی که به تداوی دوایی پاسخ کافی نمیدهند، میتوان از لایه برداری کیمیاوی استفاده نمود. در این روش،
مواد مخصوص شامل اسیدهای میوه یی و دواهای روشن کننده بالای جلد استعمال گردیده و سپس شسته میشود. این عمل باعث
جدا شدن حجرات مرده سطح جلد و کمک به نفوذ بهتر دواها میگردد.

لایه برداری سطحی معمولاً برای تداوی لکه های صورت استفاده میشود و در صورت انجام توسط متخصص، عوارض آن کمتر است.
اما لایه برداری عمیق میتواند در بعضی حالات باعث بدتر شدن لکه ها گردد، به همین دلیل انتخاب مریض و نوع لایه
برداری بسیار مهم است.

۳. لیزر درمانی

لیزر درمانی در تداوی لکه های صورت میتواند در بعضی مریضان مفید باشد، اما در بعضی حالات بی تاثیر و حتی مضر نیز
ثابت شده است. به همین دلیل، انتخاب مریض برای لیزر باید با دقت انجام شود. امروزه از لیزر فرکشنال در بعضی موارد
برای کاهش لکه های صورت، چین و چروک های ظریف، لکه های پیری و لکه های آفتابی استفاده میگردد.

قبل از شروع لیزر درمانی، باید درباره فواید، عوارض، تعداد جلسات، هزینه و احتمال عود لکه ها با مریض به صورت
واضح صحبت شود.

۴. استفاده از آی پی ال IPL

آی پی ال یک دستگاه نوری است که گاهی به نام لیزر یاد میشود، اما با لیزر تفاوت دارد. در لیزر از نور با طول موج
خاص استفاده میشود، در حالی که آی پی ال طیفی از امواج نور قابل دید و تحت قرمز را به کار میبرد. آی پی ال میتواند
برای جوانسازی جلد، کاهش نسکک، لکه های پیری و رگ های سطحی جلد مفید باشد.

۵. مزوتراپی

در مزوتراپی، دواهای روشن کننده به طبقات متوسط جلد زرق میگردد. این روش میتواند در بعضی مریضان باعث روشنتر شدن
لکه ها و بهتر شدن شفافیت جلد گردد، اما باید توسط متخصص و با انتخاب درست دوا انجام شود.

۶. میکرودرم ابریژن

در میکرودرم ابریژن، لایه سطحی جلد توسط ماشین مخصوص برداشته میشود. این روش میتواند به کاهش حجرات مرده،
بهتر شدن بافت جلد و کاهش نسبی لکه های سطحی کمک کند.

چه وقت باید به متخصص جلدی مراجعه کرد؟

اگر لکه های صورت شما در حال زیاد شدن است، بعد از حاملگی باقی مانده، با کریم های بازاری بدتر شده، یا همراه با
سرخی، حساسیت و نازک شدن جلد میباشد، بهتر است به متخصص جلدی مراجعه کنید. تشخیص درست نوع لکه و انتخاب تداوی
مناسب، نتیجه بهتر و عوارض کمتر را به همراه دارد.