۲. عادي (نارمل) وېښتان
۳. سخت وچ وېښتان
له همین امله اړینه ده چې د غوړو غدواتو په اړه ډېر معلومات وړاندې شي.
د سر د پوستکي په هر سانتي متر مربع سیمه کې نږدې ۵ غوړې غدې شتون لري. د دې غدو دنده د غوړیو تولید او افرازول دي. د پوستکي دا ضمیمې له بل ځای څخه غوړ نه ترلاسه کوي، بلکې په خپله د هغو د تولید اصلي عامل دي.
کله چې دا غدې غوړ تولید کړي، د ځانګړو سوریو (مسامونو) له لارې یې د پوستکي سطحې ته راباسي چې پوستکی ورته اړتیا لري؛ ځکه که دا غوړ نه وي، پوستکی چاودېږي او خپل ارتجاعي (کششي) حالت له لاسه ورکوي. خو د غوړیو زیاتوالی هم د ستونزو لامل ګرځي، داسې چې د سر پر پوستکي بهېږي او د اړتیا څخه زیات غوړوالی د وېښتانو لپاره ناامنه چاپیریال رامنځته کوي او حتی د وېښتانو د تویېدو لامل کېدای شي.
که د سر د پوستکي غوړوالی زیات وي، وایي چې د سر پوستکی غوړ دی؛ او که دا غدې په خپله دنده کې سستي وکړي او کم غوړ افراز کړي، وایي چې د سر پوستکی وچ دی. خو که غدې عادي او طبیعي فعالیت ولري، وایي چې د سر پوستکی نارمل یا مروجه دی، چې دا د پوستکي او وېښتانو لپاره تر ټولو غوره او ایډیال حالت دی. د وېښتانو په سم او مناسب مینځلو سره، وېښتان هر ډول چې وي، بېرته نارمل حالت ته راګرځول کېدای شي.
د سر د وېښتانو د مینځلو څخه موخه یوازې د هغو پاکوالی ښکاري او د مینځلو مانا هم همدا ده؛ خو که د موضوع تل ته ور ښکته شو، دې پایلې ته رسېږو چې د سر نظافت په داسې طریقه هم کېدای شي چې وېښتان هم پاک شي او د پوستکي او وېښتانو د روغتیا او غوښتنې سره سم وي.
لکه څنګه چې مخکې وویل شول، د وېښتانو حالتونه توپیر لري او په اصل کې درې حالتونه شتون لري: غوړ، طبیعي (نارمل) او وچ.
د وېښتانو د پاکولو پر مهال باید د وېښتانو ډول او د هغو پاکوونکي توکي (شامپوګانې) په پام کې ونیول شي. تر ټولو مهمه دا چې د مینځلو طریقه باید په اصولي او سمه توګه ترسره شي، ترڅو د پاکوالي او روغتیا ترڅنګ وکولای شو د سر پوستکی او وېښتان په خپل کنټرول کې وساتو او د وېښتانو غوړوالی یا وچوالی د نارمل کېدو لوري ته بوځو. د دې لپاره باید د سر د وېښتانو د مینځلو دقیق مهالوېش وټاکو.
ډېری وخت لیدل شوي چې ځینې کسان خپل سر په هر ډول چې زړه یې وغواړي مینځي؛ نه د وخت مراعات کوي، نه کارول کېدونکو توکو ته اهمیت ورکوي او نه هم د مینځلو سمه طریقه کاروي. د دغو کسانو وېښتان د تویېدو له جدي خطر سره مخ وي. په اصل کې د مینځلو پر مهال باید وېښتان د لاسونو په ورغوو کې ونیول شي او په دوراني (دایروي) توګه ومینځل شي. د مینځلو دا طریقه یو عمومي قانون دی او هغه کسان چې دا طریقه کاروي، لږ تر لږه د سر مینځلو له امله به د وېښتانو غیرطبیعي تویېدل ونلري.
ډېر خلک د سر غوړ پوستکی لري. دا ډول وېښتان باید یوازې یوه ورځ وروسته (یو په یوه ورځ کې) د مالش په ورکولو سره ومینځل شي؛ په دې توګه چې وېښتان د لاسونو په ورغوو کې ونیسئ او د سر پوستکی په دوراني توګه ومینځئ، پرته له دې چې د ګوتو سرونه یا نوکان د سر له پوستکي سره تماس یا اړیکه پیدا کړي. په هر ځل غسل کې دوه ځله مینځل کافي دي. له داسې شامپوګانو ګټه واخلئ چې د غوړو وېښتانو لپاره ځانګړې شوې وي او د وېښتانو له غوړیو او تېلو څخه مه ګټه اخلئ. دا ډول وېښتان د تودخې (اوسپک/خیژاک) پیدا کېدو ته ډېر چمتو وي او که ژر ژر ونه مینځل شي، د خارښت لامل ګرځي. د مناسبې شامپو کارول او منظم مینځل د خارښت او تودخې مخنیوی کوي. په توده او لنده هوا کې د غوړو غدواتو افرازات ډېرېږي او وېښتان ډېر غوړېږي چې د ډېر مینځلو غوښتنه کوي.
ګڼ شمېر خلک د وېښتانو له حده زیات وچوالي څخه ځورېږي. د دې ستونزې د هواري لپاره د مینځلو پر مهال داسې عمل کوو: د دغو وېښتانو د نظافت او مینځلو لپاره کولای شئ دوه ورځې وروسته (په درېیمه ورځ) سر ومینځئ، البته په خورا ارام مالش سره او د سر د پوستکي له برس کولو (ږمنځولو) پرته یې ومینځئ. په هر ځل غسل کې یو ځل مینځل بسنه کوي. هڅه وکړئ داسې اوبه وکاروئ چې ډېرې ګرمې او داغې نه وي او د وچو وېښتانو ځانګړې شامپوګانې وکاروئ. دا کسان کولای شي له غسل وروسته د وېښتانو د نرموالي لپاره له مناسبو تېلو یا روغنیاتو ګټه واخلي. په دې ډول وېښتانو کې د سر د تودخې (خيژاک) احتمال زیات وي او تر حده زیات مینځل د تودخې د ډېرېدو او کله ناکله د خارښت لامل کېږي. په سړه او وچه هوا کې دا ډول وېښتان نور هم وچېږي او له ټاکلې کچې زیات مینځل د وېښتانو د لا وچوالي، ماتېدو، خارښت او تودخې سبب کېدای شي.
په دې حالت کې د سر پوستکی نه غوړ وي او نه وچ؛ نو د غوړو او وچو وېښتانو د مینځلو د طریقو ترمنځ منځنۍ لاره غوره کېږي. په اونۍ کې دوه تر درې ځله د خپل سر وېښتان ومینځئ او د اړتیا پر مهال کولای شئ د وېښتانو تېل هم وکاروئ. له داسې شامپوګانو ګټه واخلئ چې د عادي وېښتانو لپاره وي. دا ټکی باید یادونه شي چې هغه کسان چې د کومو لاملونو له امله یې وېښتان توی شوي او یا یې وېښتان په ماشین خریلې وي، کولای شي د لاسونو په ورغوو په خورا ارامۍ او پرته له جدي او سخت نښتلو څخه د سر پوستکی په بشپړ ډول ومینځي.